Cukrzyca rozwija się podstępnie i przez długi czas nie daje wyraźnych objawów. W Polsce cierpi na nią już ok. trzech milionów osób. Główną przyczyną wzrostu zachorowań jest wysoce przetworzona żywność oraz spadek aktywności fizycznej.
Jak rozpoznać początki choroby?
- Mamy w tej chwili sklasyfikowany cztery typy cukrzycy. Najczęstszą cukrzycą jest cukrzyca typu drugiego. Jest to cukrzyca, która dotyczy osób już w wieku średnim, osób z nadwagą i z chorobą otyłościową. Najczęściej takim pierwszym objawem jest ogólne zmęczenie osób ale też zwiększone pragnienie, częstsze oddawanie moczu, problemy ze snem. Są to objawy świadczące, że ten poziom glukozy zaczyna nam w organizmie wzrastać. Najczęściej cukrzyca pojawia się też w oczach. Okuliści często diagnozują nam cukrzycę z racji tego, że następują uszkodzenia siatkówki oka - wyjaśnia Anna Chitryń, edukator diabetologiczny.
W codziennej walce z cukrzycą kluczowe okazują się proste nawyki żywieniowe i stopniowe odejście od dotychczasowej diety.
- Przede wszystkim warto zwrócić uwagę na indeks glikemiczny. On oddziałuje na to, jak ten cukier po posiłku będzie wzrastał. Ważne jest, aby ten indeks glikemiczny był jak najniższy. Chodzi nam tutaj o to, żeby pieczywo jasne, produkty z mąki pszennej zamienić na produkty razowe, na przykład chleb, graham, chleb żytni, jakiś makaron pełnoziarnisty, grubsze kasze. Wtedy ten cukier po posiłku będzie po prostu mniej wzrastał i wtedy pacjent będzie przede wszystkim lepiej się czuł i miał lepsze rokowania w dalszej diagnostyce choroby. Stabilizacja glikemii będzie po prostu lepsza i płynniejsza - mówi dietetyk Maria Wróbel.
Pojawia się więc pytanie, czy i jak często osoba z cukrzycą może sobie pozwolić na coś słodkiego?
- Jak już jest ta ochota na coś słodkiego w ciągu dnia, to warto to połączyć na przykład z większym posiłkiem, z większym obiadem jakimś i wtedy po posiłku jakieś właśnie domowe ciasto czy jakiś mały jeden cukierek, a potem jeszcze jakby był spacer po posiłku, to by było super i wtedy ta glikemia będzie naprawdę lepiej prosperować - podpowiada dietetyk.
Oprócz diety, ważna jest także aktywność fizyczna.
- Na pewno trening areobowy, czyli taki trening wytrzymałościowy może znacząco obniżyć poziom cukru we krwi, co też eliminuje pewne powikłania związane z wysokim poziomem cukru. Ta aktywność fizyczna jest oczywiście ważna, jeśli chodzi o cukrzycę, ale też jest ważna w ogólnej sprawności pacjentów, gdyż zwiększa wytrzymałość, zwiększa siłę mięśniową, co też powoduje, że pacjenci są samodzielniejsi i po prostu ta jakość życia się polepsza - wyjaśnia fizjoterapeuta Robert Fiut.
Same ćwiczenia i dieta nie są jednak w stanie poradzić sobie z zaawansowaną chorobą. W tym przypadku konieczne jest podawanie odpowiednich leków w tym insuliny.
- Terapia jest doustna, ewentualnie analogi GLP-1. W końcowym efekcie niekiedy potrzeba jest włączenia insuliny. Najczęściej mamy teraz kilka grup leków, leków, które są bardzo skuteczne o osób z nadwagą, otyłością, z cukrzycą, generalnie typu 2. Pompy insulinowe są skierowane najczęściej do cukrzycy typu pierwszego plus typu trzeciego. Cukrzyca typu pierwszego jest typem cukrzycy, kiedy występuje proces autoimmunologiczny, następuje zniszczenie komórek, które produkują insulinę, więc tym lekiem ratującym życie jest insulina podawana albo w terapii penowej, albo za pomocą osobistej pompy insulinowej. W tej chwili mamy bardzo nowoczesne pompy, które podają insulinę w sposób ciągły. Taka insulina jest podawana w sytuacjach, kiedy poziom glukozy wzrasta lub pompa zatrzymuje podawanie insuliny, kiedy poziom glukozy zaczyna nam się obniżać - mówi Anna Chitryń.
Eksperci przypominają, że wczesne wykrycie stanu przedcukrzycowego daje realną szansę na powstrzymanie rozwoju choroby.
Zobacz tez naszą galerię zdjęć: Światowy Dzień Cukrzycy w USK nr 4 w Lublinie